Boş Levha
Okunmaya Değer İçerikler

Türk Edebiyatının Bir Garip Şairi: Orhan Veli

0

Orhan Veli Kanık, Türk edebiyatının bir ‘garip’ şairinin hayatı ve şiirlerinden kısaca bahsedeceğiz. Orhan Veli, Garipçiler grubuyla Türk Edebiyatında büyük bir devrim yaratmıştı. Kendisi 20. yüzyıl en yenilikçi şairlerinden biriydi.

Orhan Veli’nin Hayatı

1914 yılında İstanbul’un Beykoz ilçesinde dünyaya gelen Orhan Veli, ilk ve ortaokul eğitimini Ankara’da gördü. Ardından İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde eğitim gördü, kısa bir süre Ankara’da Türk posta yönetimine katılmadan önce öğretim asistanı olarak çalıştı. 1942-1945 yılları arasında TSK’da yedek subay olarak görev yaptı. İyi bir Fransızca eğitime sahip olduğu için iki yıl boyunca Eğitim Bakanlığı’nda çalıştı ve daha sonra birkaç büyük Fransız şairin ve oyun yazarının eserlerini tercüme etti. 1950 yılında Yaprak edebiyat dergisinin editörü oldu.

Orhan Veli önce Mehmed Ali Sel’in adı altında yazdı ve erken şiirlerini avangart edebi incelemesi Varlık’ta yayınladı. Kademeli olarak geleneksel şiirsel biçimlerden uzaklaştı. 1941’de iki tanınmış şair olan Oktay Rıfat ve Melih Cevdet Anday’ın işbirliğiyle bir dizi şair, Garip’i yayınladı. Garipçiler şeklinde adlandırılan Garip şairlerinin temel amacı; şiiri, birtakım kalıplardan kurtarmaktı. Bu eser Türk edebiyatında devrim yaptı, o zamana kadar Türk şiiriyle ilişkili her şeye mola veriyor; Geleneksel yapı, kafiye, dil stili ve temalar atıldı. Şiir sanatı insanlara yöneltildi. Günlük konuşulan Türkçeyi tanıtıp halk şiirlerinden ve popüler şarkı motiflerinden faydalanarak şiddetli muhalefetle karşılaştı. 1950 yılında ‘İstanbul’a’ gözlerini kapatan Orhan Veli’nin gerçekleştirdiği devrim çok sonra sahiplenildi.

Orhan Veli’nin Eserleri

Garip (Oktay Rıfat ve Melih Cevdet’le 1941),

Garip (yalnız kendi şiirleriyle, genişletilmiş 2. baskı, 1945),

Vazgeçemediğim (1945),

Destan Gibi (1946),

Yenisi (1947),

Karşı (1949).

Orhan Veli’den Bazı Sözler

Ağlasam sesimi duyar mısınız,

Mısralarımda;

Dokunabilir misiniz,

Gözyaşlarıma, ellerinizle?

“Bekliyorum

Öyle bir havada gel ki,

Vazgeçmek mümkün olmasın.”

Ne atom bombası

Ne Londra Konferansı

Bir elinde cımbız,

Bir elinde ayna;

Umurunda mı dünya

Orhan Veli’nin İstanbul’u

İstanbul’u Dinliyorum / Cem Karaca’nın Sesinden

Bütün eserlerinden seçilen şiirlerin İngilizce çevirileri, Talat Sait Halman’ın (1971) tercümesiyle İstanbul’u Dinliyorum Listesinde yer aldı.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.