Guernica, Faşizme Karşı Savaşan Resim

Guernica tablosu, Picasso’nun Bask bölgesinde yer alan Guernica kentinin bombalamasından esinlenerek yaptığı tarihteki en ünlü savaş karşıtı tablolardan biridir. Picasso, Paris’te düzenlenen 1937 Dünya Fuarı kapsamındaki Modern Hayatta Sanat ve Teknik sergisinin İspanya’ya ayrılan bölümünde sergilenmek üzere resmi hazırlamaya görevlendirildi. O dönem saldırı sırasında 250 ila 1.600 kişi hayatını kaybetmiş, çok daha fazla sayıda kişi de yaralanmıştı. Sanat tarihçisi Fernando Martín Martín’e göre, “Çağdaş savaş tarihindeki ilk kez bir kasaba ve sivil nüfusu hem bir korkutucu taktik olarak hem de savaş makinesini test etmenin bir yolu olarak yok edildi”.

Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı iyice ilerledikçe, İspanya’daki durum dünya çapında önem kazandı. Faşizm ve komünizm güçleri için bir savaş alanı haline geldi ve zamanın en büyük sanatçılarına ilham kaynağı oldu. Bunlardan en önemlisi: Guernica

Politik Tuval: Guernica

Pablo Picasso, Guernica’ya saldırı raporlarını okuduktan sonra resim çalışmalarına hızlıca başlayarak, 15 gün içinde resmini tamamladı.  Guernica, 3,5 metre yükseklik ve 7 metre genişlik ile oldukça büyük bir resim. Tuval sadece siyah ve beyaz renklerde yağlıboya ile yapılmış. Picasso tabloda, ölüm, şiddet, gaddarlık ve çaresizlik sahneleri, bunların asıl sebeplerini gösterilmeksizin işlemiştir. Tablonun siyah beyaz oluşuyla, o dönemdeki gazetelerde yayımlanan fotoğraflara yakınlık sağlanmış, ayrıca savaşın yarattığı cansızlık vurgulanmıştır.

Guernica ilk defa Paris’te düzenlenen 1937 Dünya Fuarı’nda sergilendi. Fuar sonrasında tablo dünya turuna çıktı. Önce İskandinav başkentlerine, ardından da Londra’ya götürüldü. Daha sonra kısa bir süre için Fransa’ya geri götürülen tablo, Francisco Franco’nun zaferinin ardından, İspanyol mültecilere yardım ve destek sağlamak amacıyla ABD’ye gönderildi. Picasso’nun talebi üzerine, tablo güvenli şekilde saklanabilmesi için New York’taki Museum of Modern Art’a (MoMA) teslim edildi ve uzunca bir süre burada kaldı.

Söylentiye göre bir Nazi subayı, Picasso’nun evinde tablonun fotoğrafını görünce, “Bunu siz mi yaptınız?” diye sordu ve Picasso’dan “Hayır, siz yaptınız.” cevabını aldı.

Juan Manuel Bonet, Guernica’nın 1938’de İngiltere’de  dolaştığını söyleyerek, “Picasso daha sonra New York’ta MoMA’ya resim emanet etti. İspanya’ya demokrasi gelmeden, resimlerinin ülkesine dönmesini istemiyordu.”dedi. Tablo, ufak bir dünya turu kapsamında çeşitli ülkelerde sergilendi ve beğeni topladı. Böylece İspanya’daki iç savaşa diğer ülkelerin ilgisi de çekilmiş oldu.

Guernica şehrinin harabe görüntüsü

Demokrasi geri dönene kadar resim İspanya’ya geri dönmeyecek – Juan Manuel Bonet

Franco, Guernica’nın İspanya’ya geri getirilmesini talep etti ancak Picasso, İspanya halkı cumhuriyete yeniden kavuşmadan buna izin vermeyeceğini söyledi. Daha sonra buna, “kamu özgürlüklerinin ve demokratik kurumların” yeniden oluşturulması şartını da ekledi. Picasso 1973’te, Franco ise 1975’te öldü. Franco’nun ölümünün ardından 1978’de İspanya’da demokratik parlamenter monarşi kuruldu ve yeni bir anayasa kabul edildi. En büyük hazinelerinden birini kaybetmek istemeyen MoMA, parlamenter monarşinin, Picasso’nun vasiyetinde bahsi geçen cumhuriyeti tam olarak temsil etmediğini öne sürdü. Büyük baskılarla karşılaşan müze, 1981’de tabloyu İspanya’ya iade etmek zorunda kaldı.

Picasso 1937’de: “Her zaman manevi değerlerle yaşayan ve çalışan sanatçıların insanlığın ve medeniyetin en yüksek değerlerinin tehlikede olduğu bir çatışmaya kayıtsız kalamazlar.

Guernica, savaş trajedilerinin ve savaşın bireyler üzerindeki acı verici etkilerinin bir özetidir. tablo zaman içinde, savaşın yarattığı trajedilerin anımsatıcısı, savaş karşıtı ve barış yanlısı düşüncelerin sembolü haline gelmiştir.

Yorum Yapın

E-postanız yayımlanmayacak.