Hasta ve Hasta Yakını Psikolojisi

Hasta ve yakınının psikolojisi nasıl olur ? Hasta nasıl bir psikolojik evrelerden geçiyor? Hastaya nasıl davranılmalı? gibi soruların yanıtlarını bulabileceğiniz güzel bir yazı hazırladık.

Biricik oğlu hastalanıp ölen anne oğlunun cesediyle deli gibi sokaklarda dolaşıp her rastladığı insandan oğlunu yaşama geri döndürmesi için yardım istemiş. Sonunda bu mucizeyi gerçekleştirebilecek tek kişi Budha’dır diyen bir bilgeye rastlamış. Anne Budha’ya gitmiş ve oğlunu yaşama geri getirsin diye ona yalvarmış. Budha anneyi dinlemiş ve şöyle demiş: “Senin acını sona erdirecek tek bir yol var, şehre in ve acının yaşanmadığı her evden bir hardal tohumu al ve hepsini bana getir.” Anne şehre koşar, kapı kapı dolaşır, ancak acının henüz yaşanmadığı bir ev bulamaz ve anlar ki acıdan özgürce ayrılmanın tek ve berzah yolu oğlunun ölüsüyle vedalaşmasıdır (Tibet Hikayesi).

Bizler hayatımız boyunca, doğumdan ölüme kadar geçen sürede birçok yas veya kayıp yaşar, olumsuz olaylarla karşılaşırız.  Hayatımıza sağlıklı bireyler olarak devam edebilmek için kayıplarımızı kabullenerek, duygularımızla yüzleşerek yaşamak durumundayız.
Elisabeth Kübler-Ross 1926 tarihinde İsviçre’de doğan bir psikiyatristtir. Bilinen en meşhur çalışması Five Stages of Grief (üzüntünün beş aşaması) olarak bilinen çalışmadır. Bu çalışmaya göre, insanlar kendilerini ölüme yaklaştıran veya travma yaratabilecek etkide olan herhangi bir haber aldıklarında 5 aşamadan geçiyorlar.

1.İnkar (Denial)
2. Kızgınlık (Anger)
3. Pazarlık (Bargaining)
4. Depresyon (Depression)
5. Kabullenme (Acceptance)

İnkar “Hayır, bu bana oluyor olamaz”

İnkar aşamasında genellikle olay veya durum yok sayılır, başa gelmiş kabul edilmez, bir yanlışlık olduğu düşünülür. Bu evreye inkar veya şok evresi de denebilir.

Öfke: “Neden ben?”

Kişiler ilk inkar sürecini atlattıklarında, ardından bir öfke dönemi gelir. Bu durumun neden onların başına geldiğini sorgulamaya başlar, ve bu konuda birçok şeye öfke duyabilirler. Sevdikleri kişiyi kaybetme korkusu, öfkeyi tetikleyen en önemli duygudur. Hastalıkla bağlantılı olabilecek kişilere, kendilerine, kadere, tanrıya ve hasta olan kişiye öfke duyabilir ve bunu gösterebilirler.

Pazarlık Yapmak

Kişi bu evrede bazı pazarlıklar yaparak uzlaşma yolu arar. Pazarlığı doktorla veya başkalarıyla yaparak ölümü ertelemeye ve biraz daha fazla yaşamaya çalışır.

* Keşke daha erken tıbbi yardım alsaydık
* Keşke başka bir doktor görüşü daha alsaydık
* Keşke daha iyi bir insan olsaydım

Depresyon: “Yaşananlar gerçek”

Bu aşamada bütün durumun idrakına varılmıştır, bundan ötürü büyük bir mutsuzluk hakim olmaya
başlar. Hayattan soyutlanma, hiçbir şey yapmak istememe, kayıtsızlık hali gibi belirtiler görülür.

Kabullenme: “Olan buydu”

Durumun hazmedilmesi ve hayatın normal akışına dönmesi durumu gerçekleşir. Kişiler yas tuttuğu zaman sosyal ortamı da bundan etkilenir. Haftalarca işyerinde devamsızlık yapabilir, arkadaşlarıyla bağlantısını koparabilir. Ancak zaman içinde bu durumda kademe kademe düzelme olması ve kişinin kayıptan önceki hayatındaki işlevselliğine dönmesi beklenir. Bu, kişinin kaybettiği insanı özlemeyeceği anlamına gelmez. Kaybedilen kişinin özlenmesi ve beraber yaşanan güzel anların zihinde canlanması son derece doğaldır. Sorun, kaybın ardından kaybedilen kişinin sürekli kayıp dönemindeki hali ile akla geldiği ve acı, aşırı üzüntü, çökkünlük gibi olumsuz duygu hallerinin azalmadan sürdüğü zaman ortaya çıkar.

Yorum Yapın

E-postanız yayımlanmayacak.