Kırık Camlar Teorisi Nedir?

Kırık Camlar Teorisi, ABD’de bazı boş binalar harabeye dönerken, bazı binaların ise nasıl düzgün kaldığının sebebini öğrenmek için yapılan bir araştırma sonucunda çıkarılmış bir teoridir. Kırık Camlar araştırması “ABD’li suç psikologu Philip Zimbardo tarafından 1969’da yapılıyor. Zimbardo, suç oranının oldukça fazla olduğu, fakir Bronx ve daha yüksek yaşam standardına sahip Palo Alto bölgelerine birer otomobil bırakıyor. Araçlar plakasız ve kaputları aralık halinde bırakılıyor. Bronx’taki otomobil üç gün içinde baştan aşağıya yağmalanırken, diğer bölgede ki ise bir hafta boyunca kimse dokunmuyor.

Ardından Zimbardo,  hiç dokunulmayan arabanın yanına gidip, çekiçle camını kırıyor. Cam kırıldıktan hemen sonra araba başkaları tarafından harabeye çeviriliyor. Daha sonra otomobil kullanılmaz hale geliyor. Zimbardo, Sosyal psikologlar ve polisin birlikte onaylayabileceği gibi, eğer bir binanın bir pencere camı kırılır ve tamir edilmez ise, geri kalan camlar da kısa zamanda kırılacaktır. Bu durum ister iyi diyebileceğimiz bir muhitte gerçekleşsin isterse de bozulmuş, kötü bir muhitte görülsün fark etmez. Her iki çevre için de geçerlidir. Kırılmış ve tamir edilmemiş bir pencere, “ Kimsenin umurunda değil!” algısını oluşturur. Bu yüzden de diğer camları kırmanın çok da bir sorun teşkil etmeyeceği sonucuna varılabilir. Vandalizm yani bilerek ve isteyerek, kişiye ya da kamuya ait bir mala, araca ya da ürüne zarar verme eylemi, toplumsal kuralların kimsenin umurunda olmadığının sinyalini veren davranışlara izin verilen her yerde oluşabilir.”

Kırık Cam Teorisi Makalesi

Sosyal bilimciler James Q. Wilson ve George L. Kelling tarafından 1982 yılında Kırık Camlar Makalesi yayınlanıyor. Makaleye göre, Kırık camlar teorisi, çevre kriminolojisi hipotezi olarak değerlendiriyor. Makalede, suçla mücadele etmenin en iyi yolu suçtan önce gelen düzensizlikle mücadele etmekten geçiyor. Makalede yer alan bir bölüm hipotezi gayet iyi açıklıyor.

“Birkaç kırık penceresi olan bir bina düşünün. Camlar tamir edilmemişse vandallar birkaç cam daha kırmaya meyillidir. Sonunda bina boş ise tüm camları kırılabilir, gecekonduysa belki de yangın dahi çıkarabilirler. Ya da bir kaldırım düşünün. Burada bazı çöpler birikir. Yakın zamanda bu çöpler daha fazla birikir. Sonunda buradaki restoranlar, hatta paket servis yapan insanlar bile çöpleri araba ile poşetler halinde getirerek buraya atarlar.”

Kendini göstermeye başlayan olumsuzluklara karşı daha en başta önlem alınması gerektiğinin, aksi durumda olumsuzlukların büyüyerek ölümcül sonuçlara dahi ulaşabileceğinin ortaya konulduğu bilimsel bir yorumu diyebiliriz.

Kaynak:

Makale için: http://www.manhattan-institute.org/pdf/_atlantic_monthly-broken_windows.pdf

https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1r%C4%B1k_camlar_teorisi

 

Yorum Yapın

E-postanız yayımlanmayacak.