Maori Dövme Sanatının Tasarımı ve Anlamı

1

Yeni Zelanda’nın yerli insanları Maorilerin, Moko adında ancak daha çok Maori dövme daha çok Maori tattoo olarak adlandırılan bir vücut sanatları vardır. Gösterişten ziyade dövmeleri anlam ve kutsallık içerir. Maori dövmeleri ile ilgili yazımıza geçmeden önce Maori kültürünü tanımak adına Yeni Zelanda’nın İkonik Kültürü: Maoriler içeriğimize göz atabilirsiniz..

Maori halkı bedenini en kutsal parça olarak kabul eder. En popüler Maori dövmeleri, eğri şekiller ve sarmal gibi desenlerden oluşan yüz dövmeleridir.Çoğu zaman dövme, tüm yüzünü örter ve bu biçimler onlar için sıra, sosyal statü, güç ve prestij sembolü olarak kabul edilir.

Moku Uzmanı – Tohunga Ta Moko

Maoriler için dövme bir geçiş törenidir. Bu da oldukça saygı görmüş ve yıllar içinde ritüelleştirilmiştir. Dövme yapımı, genellikle ergenlik döneminde başlardı.

Maori dövmeleri her zaman oldukça karmaşık ve ayrıntılıdırlar ve yalnızca sanatçının değil, Maori kültürünün de işçiliğini ve sanatını sergilerler.

Maori dövme sanatçısına moko uzmanı anlamına gelen ‘tohunga ta moko’ denir. Bu dövme sanatçılarına çok saygı duyulur, dokunulmaz ve kutsal sayılır. Tohunga ta moko çoğunlukla erkeklerden oluşur ama uzman birkaç kadın da vardır.

Maori Dövme Sanatı Nasıl Popüler Oldu?

Maori dövme sanatı 1769 Kaptan James Cook tarafından keşfedildi. Tatto kelimesi, yerli Tahitçe kelime tautau’nun uyarlamasıdır.

Yeni Zelanda’daya gelen Avrupalı ​​kaşifler, Maori dövme sanatıyla çok ilgilendiler. Dövmeli kafaları savaş sırasında kupa olarak alıp onları süslü kutulara, güç sembolü olarak saklarlardı. Avrupalılar, Maori kabileleri ile düzenli temas kurdukları için bir grup misyoner daha sonra Maori’yi okumaya ve onları Hıristiyanlığın ideallerine dönüştürmeye karar verdi.

Maoriler Avrupalıların Maori kafalarına duydukları ilgi yüzünden, dövme kafaları elde etmek amacıyla komşu kabilelere baskın yaparlardı. Ve elde ettikleri kafalar ile silah ve mühimmat ticareti yapılabilirdi. Tüccarlar başları Avrupa müzelerinde müze ve özel koleksiyonculara satardı.

Dövmeli kafalıların en dikkat çeken koleksiyoncularından biri, hayatında 35 dövmeli kafa kazanmış olan Binbaşı General Horatio Robley idi. Bugün, koleksiyonundaki 35 başlığın 30’u New York’un Doğal Tarih Müzesi’nde bulunabilir.

Maori Dövme Çizimleri

Maori dövmelerinde geleneksel olarak iğnelerin kullanılması gerekmez. Maoriler, köpekbalığı dişleri, keskinleşmiş kemik veya keskin taşlardan yapılmış bıçak ve keski kullandı. Bıçaklar ve keskiler düz ya da pürüzsüz ya da tırtıklanmıştı ve bunlar cildin istenen desene ya da tasarıma bağlı olarak birbirinin yerine kullanılabilirdi.

Maoriler tarafından kullanılan mürekkeplerin hepsi doğal ürünlerden yapılmıştır. Siyah elde etmek için yanmış ahşap kullanıldı; daha hafif pigmentler belli bir mantar bulaşmış tırtıllardan ya da hayvansal yağla karıştırılmış yanmış kauri sakızından üretildi.

Yanmış ahşaptan yapılmış siyah pigment sadece yüz dövmeleri için mahsustur; böcek veya yanmış sakızdan yapılmış olanlar anahatlar ve daha az saygıdeğer dövmeler için kullanılıyordu.

Maori Dövme Modelleri Anlamları

Koru (spiral):

                

Koru, açılmış bir eğrelti ot yaprağının sembolizminden alınan yeni başlangıçları, büyümeyi ve uyumu tasvir eder. Yeni Zelanda, dünyanın en güzel eğreltiotlarından bazılarına sahiptir.


Hei matau (balık kancası):

Maori sembolü hei matau, daha çok balık kancası olarak bilinir ve refahı simgelemektedir. Maoriler, geleneksel yemeklerinin çoğunda balık kullanıyor. Balıkların bolluğu Maoriler açısından refah anlamına geliyordu. Balık kancası aynı zamanda gücü, kararlılığı ve sağlığı temsil eder. Ayrıca su üzerinde güvenli bir yolculuk sağlar.


Tek büküm:

Maori simgeleri ya da tek bükülme anlamı hayat yolunu temsil eder, sonsuzluğun sembolüdür. Sekiz tek resim aşağıda bahsedilen çift ve üçlü bükülmelerden farklıdır.

 


Çift veya üçlü büküm:

Bu katlanmalar, iki insanın ya da sonsuza dek iki kültürün bir araya gelmesini temsil eder ve hayatın iniş ve çıkışlarını yaşasalar da yaşam için dostluk ve sadakatle bağlı kalırlar.


Manaia:

Mana, manevi bir koruyucu ve doğa üstü güç taşıyıcısı olarak bilinir. Geleneksel olarak bir kuş kafası, bir adamın gövdesi ve bir balık kuyruklu figür gibi bir kuş olarak tasvir edilen bu gökyüzü, yeryüzü ve deniz üzerinde bir sağlayıcı ve koruyucusu olarak hareket eder. Omuz omuza oturan, ruhlarını koruyan ve zaman geldiğinde nereye gitmesi gerektiği konusunda ruhuna rehberlik eden bir kuşa benzetildi.


Hei tiki :

Yaygın olarak iyi şans cazibesi olarak bilinen Hei tiki, doğurganlığın sembolü olarak düşünülür. Aklı başında düşünülmüş, algılayıcı, sadık ve bilgili varsayılırsa, giyenlerin gücü onların karakteridir. Tiki, Maori insanlar için bir tılsımdır ve antik çağlardan beri iyi bir şans cazibesi olarak kabul edilmiştir. Maori, tiki’nin doğmamış insan embriyo’sunu temsil ettiğine inanıyor. En değerli tiki’ler yeşim taşından oyulmuş ve kuşaklar ve değerli eşyalar aracılığıyla verilmiştir.

Maori Desenleri ve Anlamları

Pakati:

Savaşçı / savaş / cesaret ve gücü temsilcisi


Hikuaua:

Taranaki (Yeni Zelanda’nın bir bölgesi) temsilcisi, refah, uskumru kuyruğu


Unaunahi:

Bolluk ve sağlığı temsil eden balık ölçekleri


Ahu ahu mataroa:

Atletizme veya bir spor dalında yetenek ve başarı gösterir. Aynı zamanda yeni bir mücadelenin temsilciliği


Taratarekae:

Balina dişleri

 

 

 

Maori Dövmesi Çok Acı Verici Olabilir

O dönemde Maori dövmeleri yaptırmak çok acı verici bir deneyimdi. İlk derin kesikler ile deri kesilir, keski pigmentin içine daldırıldı ve kesikler içine girildi.

Maori dövmesi bir zamanlar uzun ve yoğun emek gerektiren bir süreçti. Maori dövmeler için iki tasarım mevcut. Normal tasarım sadece çizgilerin kararmasına dayanıyordu, ikincisi ise arka planı karartmaya ve çizgileri açık bırakmaya dayanıyordu; buna da puhoro deniyordu.

Maoriler İçin Çok Kutsal

Maori dövmenin kutsal niteliği nedeniyle, süreçten geçenler ve sürece katılanlar, dövmeli olan diğer insanlardan farklıydı. Dövme yaptıranlar oldukça fazla acı çekiyorlardı. Maori insanlara gurur açısından acıya dayanabilmek çok önemlidir.

Dövme konusunda başka kurallar ve düzenlemeler vardı. Özellikle de yüz bakımı yapılırken. Birçok Maori, ayinini yaparken cinsel ilişkiden kaçınmak zorunda kaldı ve katı gıdalardan kaçınmak zorunda kaldı. Bu gereksinimleri karşılamak için, kişi gıda maddelerinin şişmiş cildi kirletmesini önlemek için ahşap bir huniden beslendi. Yüz yaraları tamamen iyileşene kadar bir kişi bu şekilde beslenirdi.

Ana Odağı

Maori dövmesinin odak noktası genellikle yüzdür. Erkekler tam yüz dövmelerine sahipken kadınlar sadece çeneleri, dudakları ve burun delikleri dövmeli idi. Bazı Maoriler de vücudunun diğer kısımlarını, sırtları, kalçaları ve bacakları gibi yerlere dövme yaptırırdı. Kadınlar daha sık kollarına, boynuna ve uyluklarına dövmeleriyle tanırlardı.

Maori Dövmeleri ve Sosyal Statü

Sadece rütbe veya statüye sahip kişilerin dövme yaptırmasına izin verildi. Köle gibi üst düzey sosyal statüsüne sahip olmayan bir kişinin yüz dövmesi yapılamaz.

Maori yüzü dövmesi, sadece bir rütbe işareti olarak görülmedi, aynı zamanda bir çeşit kimlik kartı olarak da kullanıldı. Erkekler için yüzdeki dövme başarılarını, konumlarını, soylarını ve evlilik durumlarını gösterirdi.

Maori Dövme Modelleri

 

Sanat Olarak Maori Dövmesi

1990’lı yıllardan beri, Maori dövme, genellikle modern makinelerin kullanılmasıyla yeniden diriliyor. Kabile dövme modelleri 1990’lı yılların sonlarında, 2000’lerin başında popülerlik kazanarak günümüzde oldukça popüler hale geldi. Bu popülerlik Maori dövme sanatına has olan tasarımlar yerine kopya tasarımlar nedeniyle başkalaşım geçiriyor.

Kaynak 

1 yorum
  1. Ahmet65 diyor

    Çok bilgilendirici yazı

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.