Michel Foucault Kimdi? Hayatı ve Eserleri

0

Michel Foucault (1926-1984) ölümüne kadar politik ve entelektüel olarak aktif olan bir Fransız sosyal teorisyeni, filozof, tarihçiydi. Foucault, dünyanın en çok okunan ve sıkça alıntı yapılan bilim adamlarından biridir. Foucault’nun çalışmaları genellikle, bilgi sosyolojisini içeren alt alanlardaki; cinsiyet, cinsellik; eleştirel teori; sapkınlık ve suç ve eğitim sosyolojisidir. Onun en iyi bilinen eserleriyse; “Cinselliğin Tarihi”, “Delilik ve Medeniyet”…

Michel Foucault’nun Hayatı

Paul-Michel Foucault 1926 yılında Fransa’nın Poitiers kentinde üst orta sınıf bir ailede doğdu. Babası bir cerrah ve annesi cerrahın kızıydı. Foucault, Paris’teki en rekabetçi ve iyi liselerden biri olan Lycée Henri-IV’e de eğitim gördü. Okul yıllarında eşcinselliğini keşfetti. 1948’de ilk kez intihar girişiminde bulundu ve bir dönem için bir psikiyatri hastanesine yerleştirildi. Psikiyatrist intihar girişiminin toplumdaki marjinal statüsü tarafından motive edildiğine inandığından, bu deneyimlerin her ikisi de eşcinselliğine bağlı görünmektedir. İkisi de entelektüel gelişimini şekillendirmiş ve sapkınlık, cinsellik ve çılgınlığın söylemsel çerçevesine odaklanmış görünmektedir.

Entelektüel ve Siyasal Gelişim

Foucault, 1946’da Paris’teki seçkin bir ortaokul olan Fransa’nın entelektüel, politik ve bilimsel liderlerini yetiştirmek ve oluşturmak için kurulan Ecole Normale Supérieure’a (ENS) kabul edildi. Foucault, Hegel ve Marx üzerinde varoluşçu bir uzman olan Jean Hyppolite ile çalıştı.  Foucaul, Hegel, Marx, Kant, Husserl, Heidegger ve Gaston Bachelard’ın eserlerini incelendi. Foucault ayrıca Marx’ın teorisinin sınıf merkezli odağını reddetti ve hiçbir zaman bir Marksist olarak tanımlanmadı. Çalışmalarını 1951 yılında ENS’de tamamladıktan sonra psikoloji felsefesinde doktora başladı.

Sonraki yıllarda Pavlov, Piaget, Jaspers ve Freud’un çalışmalarını okurken psikoloji alanında dersler verdi ve 1948 intihar girişiminden sonra bir hasta olduğu Hôpital Sainte-Anne’deki doktorlar ve hastalar arasındaki ilişkileri araştırdı. Bu süre zarfında Foucault, Nietzsche, Marquis de Sade, Dostoyevski, Kafka ve Genet’in eserlerini de içeren uzun soluklu ortağı Daniel Defert ile psikolojinin dışında ortak ilgi alanlarına yayıldı. İlk üniversite eğitimini takiben, doktora tezini tamamlarken İsveç ve Polonya’daki üniversitelerde kültür diplomatı olarak çalıştı.

Foucault 1961 yılında “Delilik ve Medeniyet” tezini tamamladı. Durkheim ve Margaret Mead’in çalışmaları üzerine, çılgınlığın sosyal bir yapı olduğunu savundu. Tıp kurumlarında ortaya çıkan, gerçek akıl hastalığından farklı ve bir sosyal kontrol ve güç aracıydı. 1964’teki yayımlanan “Delilik ve Medeniyet” eseri güçlü bir yapısalcılık çalışması olarak kabul edilir. Bu eserinden sonra “Kelimeler ve Şeyler”  1969’da “Bilginin Arkeolojisi”, 975’te belki de en etkili kitabı olan “Hapishanenin Doğuşu ve Ömrünün kalan yıllarında kendini “Cinselliğin Tarihi” çalışmasına adadı.

1960’lardan itibaren Foucault, Kaliforniya Üniversitesi-Berkeley, New York Üniversitesi ve Vermont Üniversitesi de dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki üniversitelerde çeşitli konferanslar ve dersler verdi. Bu on yıllar boyunca, Foucault, ırkçılık, insan hakları ve cezaevi reformu da dahil olmak üzere sosyal adalet meseleleriyle ilgilenen aktivist olarak tanındı. Öğrencileriyle çok meşguldü ve Collège de France’a yaptığı girişimlerden sonra verdiği dersler, Paris’teki entelektüel yaşamın en önemli noktaları olarak kabul edildi.

Entelektüel Mirası

Foucault temel entelektüel katkısı, bilim, tıp ve ceza sistemi gibi kurumlar üzerine geliştirdiği söylemlerdir. Kurumları ve söylemlerini kontrol edenlerin topluma güç sağladıklarını, çünkü insanların yaşamlarının gidişatını ve sonuçlarını şekillendirdiklerini savundu. İnsanlar arasındaki güç hiyerarşileri üzerinde ve dolayısıyla, bilginin hiyerarşileri üzerinde, güçlü bilginin meşru ve doğru olarak kabul edildiği ve daha az güçlü olanın üzerine kurulu olduğunu gösterdi. O, Böylece bilgi ve iktidarı ayrılmaz bir biçimde ele aldı ve onları bir kavram olarak, “bilgi / güç” olarak gösterdi.

Foucault, dünyanın en çok okunan ve sıkça alıntı yapılan bilim adamlarından biridir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.