Ömer Hayyam Rubaileri

0

Ömer Hayyam, İranlı şair, filozof, matematikçi ve astronom. Günümüzde daha çok ”Rubai” türünün yaratıcısı olarak kabul edilir.

Ömer Hayyam Rubaileri bizlere bir çok kavramı sorgulatır.

Ömer Hayyam Doğulu bir düşünce ve şiir adamı olmasına karşın, daha çok Batı’da gerçek değerini bulmuş. Neden dersiniz? Yunan filozoflarıyla bir yakınlığı, gelenekleri ceviz kabuğu gibi kırıp öze gitmek istediği, başkalarından çok kendini söylediği, dünya ötesini inkar ettiği, bilgin olduğu kadar bilimden kuşkulandığı için mi?

Ömer Hayyam ve Rubai denince aklımıza gelenler:

Seher yeli eser yırtar eteğini gülün

Güle baktıkça çırpınır yüreği bülbülün

Sen şarap içmene bak, çünkü nice gül yüzler

Kopup dallarından toprak olmadalar her gün.

Bu yıldızlı gökler ne zaman başladı dönmeye?

Ne zaman yıkılıp gidecek bu güzelim kubbe?

Aklın yollarıyla ölçüp biçemezsin bunu sen

Mantıkların, kıyasların sökmez senin bu işte.

 

Bu iki dörtlükte hemen aklıma ”Kimse Bilmez” şarkısı geliyor. Mehmet Güreli’nin bestesiyle. Yaşar Kurt’un yorumu da çok iyidir.

Seher yeli
Eser yırtar eteğini gülün
Güle baktıkça
Çırpınır yüreği bülbülün
Bu yıldızlı gökler
Ne zaman başladı dönmeye
Kimse bilmez

Baharlar yazlar geçer sonbahar gelir;
Ömrümün yaprakları dökülür bir bir;
Şarap iç, gam yeme, bak ne demiş bilge:
Dünya dertleri zehir, şarap panzehir.

Şarap deyince aklıma gelen muhteşem bir dörtlük.

Biz gerçekten bir kukla sahnesindeyiz:
Kuklacı felek usta, kuklalar da biz.
Oyuna çıkıyoruz birer, ikişer;
Bitti mi oyun, sandıktayız hepimiz.
Yaklaşık 1000 yıl önce bu dörtlükleri yazdı.Bugünde aynı şeyleri bizlere düşündürmesi hakikaten ilginç değil mi?
Dünya, üç beş bilgisizin elinde;
Onlarca her bilgi kendilerinde.
Üzülme, eşek eşeği beğenir:
Hayır var sana kötü demelerinde.

Açılmaz kapıları açmanız mı gerek?
Dünyada insanca yaşamanız mı gerek?
Bırakın öyleyse iki dünyayı birden:
Ey ölü canlılar, canlar uyanık gerek!

Bu dizilere Kara Güneş grubunun ”Uyanmak Gerek” şarkısında rastlıyoruz.

 

Dinlemenizi öneriyorum:)

Önce kendine gel, sonra meyhaneye;
Kalender ol da gir kalenderhaneye.
Bu yol kendini yenmişlerin yoludur:
Çiğsen başka bir yere git eğlenmeye.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.