Performans Sanatının Sınırlarını Zorlayan Kadın: Marina Abramovic

0

 

Marina Abramović, Sırp performans sanatçısıdır.

Marina Abramović, 1960’larda ortaya çıkan vücut sanatı akımının önemli bir temsilcisidir.

Abramović performanslarıyla fiziksel ve zihinsel potansiyelin sınırlarını zorlayan ve araştıran bir sanatçıdır.

Abramović, yine bir performans sanatçısı olan sevgilisi Ulay ile 1975 yılında tanışıyor. İki sevgili büyük bir aşk yaşıyorlar ve birlikte oldukları yıllar içinde birçok farklı iş, eser yaratıyorlar.

Bu çalışmalardan bazılarını sizlere tanıtalım:

1. Breathing In, Breathing Out

1977 yılında Breathing In, Breathing Out adlı çalışmalarında Marina Abramović ve Ulay oksijenleri bitene kadar birbirlerinin nefeslerini içine çektiler.

Performans, her iki sanatçının da bayılması ile 17 dakika içinde sonlandı. Çalışmada, bireyin başka bir bireyin hayatını absorbe etme, değiştirme ve yok etme düşüncesi aktarılıyor.

2. Imponderabilia

1977 yılında Ulay ve Marina Abramović Imponderabilia adlı çalışmalarında kapı eşiğinde tamamen çıplak olarak durdular.

İnsanların kapıdan geçebilmeleri için aralarından sıkışarak geçmesi gerekiyordu ve yüzlerinin hangisine bakacağını seçeceklerdi.

3. Rest Energy

1980’de gerçekleştirilen bir başka işte ise, Abramović’in göğsüne yöneltilmiş yaya gerili okun gerilimini taşıyan sadece vücutlarıydı.

Mikrofonlar ise kalp atışlarının hızla yükselişini kaydediyordu.

4. Rhythm 0

Marina Abramović, 1974 yılında ”Rhythm 0” adlı performansında bir galerinin ortasında duruyor ve önüne çeşitli objeler yerleştiriliyor.

Bunlar arasında makas, tabanca, ip, zincir, gül, jilet benzeri 72 farklı obje var. Objeler ve Marina’nın önünde ise ”Sanatçıya İstediğinizi Yapabilirsiniz” yazıyor.

Performans sırasında izleyiciler önce Marina’ya dokunuyor, öpüyor, gülü hediye ediyor; sonra ise vahşileşerek üstünü yırtmaya, boynunu jiletlemeye, ona korkunç derecede zarar vermeye başlıyorlar.

Bu sürede sanatçı kıpırdamıyor. 6 saat sonunda birisi tabancayı eline aldığında galeri sahibi geliyor ve ”Gösteri Bitti” diyor.

Marina ise kan revan içerisinde performans konsantrasyonundan çıkıyor ve izleyicilerin üzerine yürümeye başlıyor.İnsanlar, kendi yarattıkları vahşetten koşarak kaçıyorlar.

5. The Artist is Present

© 2010 Scott Rudd

Birbirlerini 21 yıl görmedikten sonra Marina ”The Artist is Present” isimli performansı gerçekleştiriyor. Bu performans daha önce, Ulay ile birlikte gerçekleştirdikleri ”Nightsea Crossing” performansının bir benzeri. Bu performansta Ulay, yıllar sonra Marina’nın karşısına geçip oturuyor.

Ve herkesi derinden etkileyen o sahne:

Peki neden bu sahne önemliydi…

Marina ve Ulay’ın en büyük hayallerinden biri, Çin Seddi’nde bir performans sergilemekti. Yıllarca süren izin alma mücadelesi sonunda başarıya ulaşıyor, fakat bir sorun çıkıyor. Marina, Ulay’ın kendisini aldattığını ve kadının hamile olduğunu öğreniyor. Bunun üzerine ilişkilerini bitirmeye karar veriyorlar. Ve bunu ruhani bir yolculuk sonrasında yapmayı istiyorlar. Çift, Çin Seddi’nin farklı uçlarından birbirlerine doğru 3 ay boyunca yürüyorlar. Ortada buluşup son kez birbirlerine bakıyor, sarılıyor, dokunuyor ve ayrılıyorlar. Bu, birlikte sergiledikleri son performans olarak kalıyor.

İşte bu iki aşık birbirlerini yıllar sonra ilk kez New York MoMa’daki performans sırasında görüyorlar. Bir masanın arkasında gözleri kapalı oturan Abramoviç, gözlerini araladığında karşında uzun yıllardır görmediği aşkını görüyor.

Ulay, Marina gözlerini açıp da onu gördüğünde hafifçe başını yana sallıyor. Marina ne yapacağını bilmiyor, gözlerinden yaşlar süzülüyor. Konuşmadan başını sallayabiliyor. Sonra da masanın üstünden el ele tutuşuyorlar, o kadar. Performansın bitiminde Ulay yine kalkıp gidiyor. Yıllar önce olduğu gibi…

Son olarak; Marina Abramovic’in performans sanatı ile tiyatronun farkını anlatan şu sözleriyle yazıyı bitirelim:

“Bu bir tiyatro değil. Oyunu tekrarlarsınız. Bir başkası oynayabilir. Tiyatroda, elinizi bir bıçakla kesebilirsiniz ve kan akar. Oysa bıçak da kan da gerçek değildir. Performansta ise bıçak da, kan da, sanatçının bedeni de gerçektir.”

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.