Soren Kierkegaard, Ya – Ya Da Bir Ekstatik Söylev

0

Danimarkalı düşünür Soren Kierkegaard (1813-1855) için felsefenin temeli Shakespeare ‘den aldığı bir mottoya dayanır: “iyi bir infazı kötü bir evliliğe yeğ tutarım. “ Çağımızın varoluşçu felsefeleri tarafından yol açıcı sayılan Kierke-gaard “Seçenek”, “Ayartıcının Günlüğü”, “Korku ve Titreme”, “Felsefî Kırıntılar” gibi kitapları ve günlüğüyle aynı zamanda büyük bir üslupçu olarak görülmüştür. Metafizik geleneğin son halkasında Hegel’in karşı kutbu sayılır.  Kara mizah ilgili güzel bir alıntısını sizinle paylaşıyorum.

“Evlen, pişman olursun; evlenme, ondan da pişman olursun; evlen ya da evlenme, ikisinden de pişman olursun; ya evlenirsin ya da evlenmezsin, ikisinden de pişmansın. Dünyanın çılgınlıklarına gül, pişman olursun; ağla, ondan da pişman olursun; dünyanın çılgınlıklarına gül ya da ağla, ikisinden de pişman olursun; dünyanın çılgınlıklarına ya gülersin ya da ağlarsın, ikisinden de pişmansın. Bir kıza güven, pişman olursun; güvenme, ondan da pişman olursun; bir kıza güven ya da güvenme, ikisinden de pişman olursun; bir kıza ya güvenirsin ya da güvenmezsin, ikisinden de pişmansan. Kendini as, pişman olursun; asma, ondan da pişman olursun; kendini as ya da asma, ikisinden de pişman olursun; kendini ya asarsın ya da aşmazsın, ikisinden de pişmansan, İşte Baylar, size her türlü yaşam bilgeliğinin özü. Ben, Spi-noza’nın dediği gibi her şeye yalnızca belirli anlarda aeterno modo bakıyor değilim, sürekli aetemo modo yaşıyorum. Başkaları da, bunlardan birini ya da öbürünü yapıp karşıtlığı birleştirdiklerinde ya da dolayladıklarında, kendilerinin öyle yaşadıklarını sanırlar, oysa bu bir yanılgı; çünkü sahici bengilik ya/ya da’nm ardında değil önünde uzanır. Onların bengiliği de bu yüzden acı dolu bir anlar dizisi olur, çünkü çifte bir pişmanlık yer bitirir onları. Benim bilgeliğimi ise kavraması kolay; çünkü tek bir temel ilkem var, bu ilkenin de kendisinden bile yola çıkmıyorum. Ya/ya da’daki peşpeşelik diyalektiği ile burada sözü edilen bengi diyalektiği birbirinden ayırmak gerek. Temel ilkemden yola çıkmadığımı söylediğimde, buradaki karşıtlık, bir ötesine-geçmenin karşıtlığı değildir, yalnızca ilkemin kendisinin olumsuzlamalı dileğe t ir ilişidir, ki bu dilegetiriş aracılığıyla ilkem kendisini hem yola çıkmanın hem de yola çıkmamanın karşıtı olarak kavrar. İlkemden yola çıkmıyorum; çünkü çıksam, pişman olurum, çıkmasam ondan da pişman olurum. “

Soren Kierkegaard

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.