Türk Dizi Sektörü

 

Türk dizi sektörü , dünyaya damga vuruyor. Türkiye ABD’den sonra en fazla dizi satan ikinci ülke oldu. En çok satılan Türk dizilerini ve dizi sektörü  inceleyelim. Türkiye’de dizi sektörü, ilk adımlar Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu’nun (TRT) 1970’li yıllarda Amerika’dan ithal edilen dizileri yayınlamasıyla başladı. TRT’nin siyah beyaz yayın yaptığı dönemde ithal edilen Dallas, Uzay Yolu ve Kaçak gibi dizilerin Türkiye’de de izleyicilerin ilgisini çekmesi yeni bir ihtiyacı da beraberinde getirdi. Nitekim 1974 yılında Halit Refiğ’in Halid Ziya Uşaklıgil’in aynı adlı eserinden uyarladığı Aşk-ı Memnu, Türkiye’nin ilk yerli dizisi olarak 6 bölüm halinde izleyicilerle buluştu. Bu buluşma milyarlarca dolarlık bir endüstrinin kapılarını aralarken aynı zamanda Amerika’dan dizi ithal eden Türkiye’nin dizi ihracat eden bir konuma geleceğinin de habercisiydi.Dizi sektörünün, dünyadaki ve Türkiye’deki yerini anlamlandırabilmek için ilk olarak televizyon izleme sürelerine ve televizyon izleme alışkanlıklarına dikkat edilmesi gerekir. Deloitte’nin yaptığı araştırmalar sonucunda 2008-2012 yılları arasında Türkiye’nin televizyon izleme süresi günlük bazda 3,5 saatlik izleme süresine sahip olan OECD ülkelerini geride bırakarak 3,9 saatlik bir ortalamaya sahip. Bu alanda lider olan ABD ise 8,5 saatle zirvede yer alıyor.

Televizyon, günümüzde tüm dünyadaki insanların vazgeçilmezi olmuş durumda. Haber alma, eğlence ve insanların vakit geçirme ihtiyacını karşılayan bu yayın organı insanların hayatına girdiği ilk günden itibaren farklı ihtiyaçlar doğuruyor. Bu ihtiyaçlardan biri de diziler. İnsanların televizyon karşısında nitelikli olarak vakit geçirmesini sağlama yollarından olan dizi sektörü dünyada milyar dolarlarla ifade edilen bir endüstriye sahip.
Televizyon izleyenler arasında program kategorileri bazında televizyon izleme davranışlarının incelendiği Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun (RTÜK) hazırladığı 2012 yılı Televizyon İzleme Eğilimi Araştırması’nda ise izleyicilerin yüzde 86,3’ünün yerli dizileri takip ettiği görülüyor. Bu oran da bize Türkiye’nin 3,9 saatlik televizyon izleme ortalamasının büyük bir bölümünü dizi izlemeye ayırdığını gösteriyor.  Televizyon izleme süresi bakımından OECD ülkelerini geride bırakmış ve bu sürenin büyük bir bölümünü dizi izlemeye ayıran Türkiye’de bu denli talep gören dizi sektörü yatırımcıların da iştahını kabartıyor. Medya yatırımlarına bakıldığında, Reklamcılar Derneği’nin araştırmalarına göre dünya genelinde ortalama yüzde 40, Avrupa’da yüzde 25, Türkiye’de ise yüzde 50’lik bir payla televizyon yatırımlarının ön plana çıktığı görülüyor.  Bu oranlara bakıldığında uzun televizyon izleme süreleri ve geniş bir kitleye erişmede getirdiği verimlilik, şirketlerin medya bütçelerini hazırlarken televizyona ağırlık verdiklerini gösteriyor.

Türk dizi sektörünün ise, dünya genelinde 2013 yılında 88 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaşan sinema ve televizyon endüstrisinden aynı yıl itibariyle 1,2 milyar dolarlık bir pay aldığı görülüyor. Dünya sinema ve televizyon endüstrisinin 2017 yılında 100 milyar, 2018 yılında ise 110 milyar dolara çıkacağının tahmin edilmesi, Türk dizi sektörünün de geleceği adına da bir takım ipuçları veriyor. Sektörün aktörlerinden alınan bilgilere göre, Türkiye’de her yıl 60 civarında dizi yayınlanıyor. Ortalama bölüm başı harcanan para ise 200-300 bin lira civarında. Bölüm başı reklam gelirinin ise 200 ile 400 bin lira arasında değiştiği ifade ediliyor. Buna sponsorluk gelirleri vb. eklendiğinde haftalık büyüklük 30 milyon liraya kadar çıkabiliyor. Bu denli büyük yatırımları üzerine çeken Türk dizi sektörü için izleyicilerin daha çok tercih ettikleri dizi türleri de önem kazanıyor. 2013-2014 döneminde prime time’da yayınlanan programların süre olarak dağılımına bakıldığında yüzde 62,5’luk ortalama ile diziler ve bunların tekrar bölümleri birinci sırada yer alıyor. Buna ek olarak izleyiciler, farklı dizi temaları arasında en çok romantizm öğeleri barındıran dizileri beğeniyor.

TÜRKİYE, DÜNYA DİZİ İHRACATINDA 2. SIRADA
Televizyon izleme alışkanlıkları ve bu yönde yapılan yatırımlar Türk dizi sektörünü yurt içinde geniş kitlelere ulaştırırken, yurt dışında da Türk dizilerine olan talebin artmasını sağladı. Yurt dışındaki bu talebi ve Türkiye’de izleyiciler tarafından kabul gören dizilerin yurt dışına pazarlanabilir olduğunu fark eden Global Agency CEO’su İzzet Pinto, ilk olarak “Binbir Gece” adlı diziyi Bulgaristan’a ihraç ederek bu alandaki kapıları da aralamış oldu. İzzet Pinto, aynı dönemde “Gümüş” dizisini Ortadoğu’ya pazarlayan Kanal D’yle birlikte Türk dizi sektörü için yeni bir iş kapısı ve trend başlatmış oldu.

Bu gelişmeler ışığında geride kalan yıllarda yurt dışından dizi ithal eden Türkiye, tüm dünyaya dizi ihraç eder bir duruma geldi. Türk dizi sektörü içerik üretiminde ön plana çıkan Türk yapım şirketleri, hem sunduğu zengin içerik hem de teknik altyapısıyla dünya ile rekabet edebilecek düzeye ulaştı. Türkiye, 2014 yılı itibariyle dünyanın en büyük dizi ihracatçısı olan ABD’den sonra 2. sıraya yükseldi.

TÜRK DİZİLERİN ‘PEMBE DİZİLER’İN ANAVATANINA YOLCULUĞU
Bir dönem ürettiği pembe dizilerle tüm dünyaya dizi ihraç eden Latin Amerika ülkeleri de, Türk dizi sektörünün başarılı yapımlarının çekim alanına girdi. Türkiye de çekilen ve ardından Orta Doğu ülkelerinde de gösterilen pek çok yapım şimdilerde Brezilya, Arjantin, Şili, Kolombiya, Uruguay, Ekvator, Peru ve Bolivya gibi ülkelerde yayınlanıyor, ya da yayına hazırlanıyor. Türkiye’nin dizi ihracatında yakaladığı ivme de bu gelişmeleri destekler nitelikte. Deloitte’un araştırmasına göre, Türkiye’nin dizi ihracatı gelirlerinin 2008′deki toplam 10 milyon dolarlık seviyesinden, 2013′de 150 milyon dolarlık seviyeye yükseldi. Global Agency’ nin verilerine göre ise 2014 yılı dizi ihracatı 180 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu rakamın 2015 yılında yüzde 20’lik bir artış göstererek 220-250 milyon dolar seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. 2015 yılı itibariyle özellikle Asya ve Güney Amerika’da yepyeni ülkelere satış yapılacağını ifade eden İzzet Pinto, Orta Doğu’nun hala en önemli Pazar olduğunu ve bu bölgeden gelen taleplerin devam edeceğini söylüyor.

DİZİ İHRACATINDA 2023 HEDEFİ 2 MİLYAR DOLAR
Türkiye’nin 2023 yılı 500 milyar dolar ihracat hedefinde çalışmalarını sürdüren Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mehmet Büyükekşi’nin ‘Dünya Sinema ve TV Endüstrisinde Yükselen Değer Türkiye’ panelinde verdiği bilgiye göre ise dizi ihracatındaki 2023 hedefi ise 2 milyar dolar olarak belirlenmiş durumda.
Yapım ve teknik kapasitesini her geçen gün artıran Türk dizi sektörü Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın verilerine göre 70’in üzerinde dizi filmi dünyanın dört bir yanına ihraç ediyor.  Türk dizi sektörü, Orta Doğu’dan Balkanlara, Orta Asya’dan Güney Amerika’ya toplam 75 ülkeye ihracat yapar durumda. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın verilerine göre, uluslararası pazara açıldığı ilk günlerde bölüm başına 35 ila 50 dolar fiyat biçilen Türk dizilerinin satış fiyatları bugün, 500 dolar ile 200 bin dolar arasında değişiyor.

Türk dizi sektörü, yurt dışında yaygınlaşması Türkiye’nin tanıtımı ve turizm sektörüne de büyük katkı sağladı. Özellikle Balkanlar ve Arap ülkelerinden Türkiye’ye gelen turist sayısında yüzde 15’lik bir artış gözlemleniyor. Bosna Hersek, Hırvatistan, Kosova, Makedonya ve Sırbistan gibi Türk dizilerinin pazarlandığı Balkan ülkelerinden Türkiye’ye yapılan uçak bileti aramalarının son yıllarda neredeyse 2 katına çıktığı görülüyor. Bir tur firması, Lübnan’daki turizm fuarına katıldığında, dizi turu isteğiyle karşılaşabiliyor. Bu nedenle 3 günlük İstanbul turları düzenleniyor ve dizilerin çekildiği mekanlar gezdiriliyor. Hava yolu şirketleri de benzer açıklamalarla ‘dizi turlarının doluluk oranlarını artırdığını’ söylüyor. Dizilerdeki ürün yerleştirme uygulamasıyla ise Türk ürünlerinin yurtdışında bilinirliğinin artacağı öngörülüyor.

Yorum Yapın

E-postanız yayımlanmayacak.